Ciudad de Guatemala, 28 ago (AGN). – Eri Wokajil Ajchajin Tinamit (PNC) sib’alaj kachajin pa taq le nimaq’ij rech xutas rib’ ri amaq’ tinamit ri’ ri kab’an pa septiembre, pa le q’ij rech katzijik ri q’aq’ rech amaq’ tinamit xuquje’ ri rech kak’am b’i pa taq tinamit ri’. Eri Wokajil Ajchajin Tinamit xkib’an jun usik’ixik ri winaqilal rech kek’oji pa taq le nimaq’ij ri’ ruk’ suk’ilem, e’ajilonel, xuquje’ xub’ij che man kukuy ta kimak jachin kakib’an k’ax chi ke ri winaqilal ke’opan pa ka’yejnem ri’.
La Policía Nacional Civil (PNC) reforzará los controles de seguridad durante las actividades de independencia que se desarrollarán en septiembre, principalmente durante las jornadas de encendido del fuego patrio y el traslado de antorchas en distintos puntos del país. La institución policial hizo un llamado a la población a participar en estas celebraciones con respeto y responsabilidad, y advirtió que no tolerará acciones que pongan en riesgo la integridad de los participantes.
Eri kino’jib’al kib’antajil ri nik’aj b’anol k’ax ri’ kupetisaj ri k’axk’olil we kakitzaq ri ja’ pa taq k’olib’al, ri ab’aj chi kij ri winaqil, ri b’anow k’ax ri’ kakiriq k’ax ri winaq, rumal ri’ eri b’anow k’ax ri’ are kupetisaj ri k’ax pa taq le nimaq’ij rech amaq’ tinamit ri’.
Entre las conductas que pueden generar riesgos se encuentra el lanzamiento de bolsas con agua, piedras u otros objetos, prácticas que pueden provocar accidentes y derivar en hechos de violencia durante las actividades patrias.
Cero tolerancia al vandalismo durante las actividades patrias#EstamosCumpliendo #ProtegerYServir pic.twitter.com/Cfew7FYGko
— PNC de Guatemala (@PNCdeGuatemala) August 15, 2026
Ri xk’aslemax tzij pa 2025 / Antecedente de 2025
Eri PNC xuna’tisaj ub’ixik ch rij ri jun riqon k’ax xk’ulmataj pa taq ri nimaq’ij rech utasom rib’ xb’an pa 2025, are chi’ jun alaj ala k’ate job’ ujunab’ xukik’aq jun k’olib’al chi ke keb’ ri e b’enaq ri’ xuquje’ k’o jun xetech’taj upalaj, chi kuwach ri utat nan ri’. Rumal k’u ri’ , eri wokajil chajin tinamit xuya ub’ixik che pa le nimaq’ij ri’ rech pa junab’ ri’ xb’an uq’atexik uq’atexik ri b’anoj k’ax pa tinamit rech wene’ kab’an uq’atexik ri b’anow k’ax chi ke ri winaqilal.
La PNC recordó un incidente ocurrido durante las celebraciones de independencia de 2025, cuando un niño de cinco años lanzó una bolsa con piedras contra dos participantes y uno de ellos resultó agredido en el rostro, mientras sus padres se encontraban presentes. Ante este tipo de situaciones, la institución informó que durante las actividades de este año implementará medidas preventivas y controles para evitar actos que alteren el orden público o representen un riesgo para la ciudadanía.
Eri PNC ri’ sib’alaj xub’ij chi ke ri tat nan kuk’ ri e’ajlinel e’achi’lanel, e wokno’jinelabn’ kuk’ ri e’ajsoliinel chi ke taq ri ak’alab’ taq ala ta ali kuk’ ab’omab’ alitomab’ pa taq le nimaq’ij ri’, are ri’ rech uq’atexik ri taq b’anow k’ax ri’ che ri ke’uya’o pa salilal, rech uq’atexik taq ri kib’antajil kina’ojil ri’ rech kek’oji taj pa k’axk’olil ri’.
La PNC instó a los padres de familia y encargados a acompañar, orientar y supervisar a niños y jóvenes durante las celebraciones, con el propósito de prevenir conductas que puedan poner en peligro a otras personas.
Eri taqawokjil ri’ sib’alaj xub’ij che ri b’anowem rech tasem ib’ amaq’ ri’ are kab’an ri’ pa jun ub’anikil k’amow ib’, suk’ilal ruk’ nimab’al tzij amaq’ ri’, rumal ri’ xutaq chi ke ri e tat nan rech chakino’jin ri taq ak’alab’ ri’.
La institución destacó que las actividades de independencia deben desarrollarse en un ambiente de convivencia, respeto y civismo, por lo que pidió a los adultos asumir un papel activo en la conducta de los menores.
Xuquje’ xeq’al ri winaq che ri kek’oji pa le nimaq’ij amaq’ ri’ ri kakib’an ri k’ax ri’, sib’alaj chakiq’ala b’a’ kib’ rech kakib’an ta chik ri b’anow k’ax ri’ we jeri’ kakib’ano kechak b’i pa q’atb’al tzij ri’ chi rij taq ri k’ax ri’-Ri PNC sib’alaj xkib’ij che pa amaq’el kakib’an ri chajinem pa taq le niimaq’ij rech pa ik’ septiembre ri’, ruk’ utaqixik ri ub’anik pa ucholajil ri b’anik taq ri nimaq’ij ri’ xuquje’ rech pa ukub’isaxik ri kib’anikil ri e’ajchalalil ri’ rech kek’oji pa le nimaq’ij rech utasb’em rib’ ri Iximulew ri’ pa kub’al k’u’x xuquje’ pa suk’ilem.
Asimismo, advirtió que las personas que utilicen las actividades patrias para cometer actos de vandalismo serán puestas a disposición de las autoridades correspondientes, de acuerdo con las circunstancias y los procedimientos establecidos. La PNC reiteró que mantendrá presencia preventiva y de seguridad durante las actividades de septiembre, con el objetivo de contribuir al desarrollo ordenado de las celebraciones y garantizar que las familias puedan conmemorar la independencia de Guatemala de manera segura y responsable.
Lea también:
Cars regresa a los cines por su 20 aniversario: Fecha de reestreno y cómo verlo en Guatemala
lr/ bl /













